مراقبت‌های پس از جراحی زیبایی بینی

بلافاصله پس از جراحی (ساعات اولیه)

• به دلیل دریافت داروهای خواب‌آور، حداقل تا یک ساعت پس از ورود به بخش، چیزی نخورید و ننوشید.
• پس از یک ساعت و در صورت نبود تهوع، با اجازه پرستار می‌توانید به‌آرامی مایعات شیرین مثل آب‌میوه بنوشید.
• در صورت بروز تهوع، آشامیدن را متوقف کرده و به پرستار اطلاع دهید.
• برای پیشگیری از تهوع و استفراغ، تا ۸ ساعت پس از عمل از نوشیدن مایعات زیاد خودداری کنید.
• برای شروع تغذیه، ابتدا از ساندیس (آب‌میوه) و سپس کمپوت استفاده کنید.
• بیماران با پوست ضخیم و چرب یا دارای جوش، بهتر است به‌جای ساندیس از آب‌میوه طبیعی استفاده کنند.

وضعیت بدنی و کنترل تورم

• قسمت بالایی تخت را در زاویه ۳۰ درجه قرار دهید تا سر و صورت دچار احتقان و ورم کمتری شود.
• خروج خون و خونابه از اطراف پانسمان جلوی بینی تا چندین ساعت (حتی تا ۴۸ ساعت) طبیعی است (این حالت در آقایان شدیدتر است).
• به‌مدت حداقل ۴۸ ساعت (به‌جز زمان خواب) از کمپرس یخ و آب سرد روی چشم‌ها و بینی استفاده کنید؛ این کار باعث سینوزیت نمی‌شود.
• زمان ترخیص حدوداً ۳ ساعت پس از عمل است (در صورت نبود سرگیجه و تهوع)، اما بستگی به حال عمومی دارد.
• تا ۲۴ ساعت پس از جراحی، هنگام استفاده از دستشویی حتماً با کمک یک نفر همراه باشید.

مراقبت‌های منزل (روزهای اول تا هشتم)

استراحت و خواب

• در طول روز در وضعیت نیمه‌نشسته (مثلاً جلوی تلویزیون) استراحت کنید تا تورم کمتر شود.
• هنگام خواب، از یک بالش اضافه زیر سر استفاده کنید.
• تا ۲ شب اول، به‌صورت طاق‌باز بخوابید و پس از آن می‌توانید به دو پهلو نیز بخوابید.

تغذیه

• ۸ ساعت پس از عمل (در صورت نبود تهوع) می‌توانید سوپ سبک کم‌چرب میل کنید.
• پس از ۲۴ تا ۳۶ ساعت، به‌تدریج غذاهای نرم مثل خورش را شروع کنید.

داروهای تجویزی

مصرف داروها را از لحظه رسیدن به منزل آغاز کنید. داروهای معمول عبارت‌اند از:

• سفالکسین (۲۰ کپسول – هر ۶ ساعت ۱ عدد)
• پردنیزولون فورت ۵۰ میلی‌گرم (۱۰ قرص – روزانه نصف قرص به‌مدت ۳ روز)
• استامینوفن کدئین‌دار (۱۰ قرص – هر ۶ ساعت ۱ عدد در صورت لزوم)
• سرم نمکی شستشو (نیم لیتر – برای شستشوی داخل بینی)
• پماد ویتامین A چشمی (برای چرب کردن داخل سوراخ‌های بینی)
• قطره فنیل‌افرین (برای باز کردن سوراخ‌های بینی)

توجه: در صورت درد فقط از استامینوفن ساده یا کدئین‌دار استفاده کنید. مصرف سایر مسکن‌ها به دلیل خطر خونریزی مجاز نیست.

مراقبت از بینی و پانسمان

• در اکثر بیماران تامپون داخل بینی قبل از ترخیص خارج می‌شود، اما در برخی موارد چند روز بعد در مطب خارج خواهد شد.
• پس از خارج کردن تامپون، بینی را با سرم نمکی بشویید (حداقل ۴ تا ۶ بار در روز با سرنگ ۱۰ سی‌سی) و ترشحات را از دهان خارج کنید.
• تا ۲ هفته از فین کردن (محکم دمیدن بینی) خودداری کنید.
• پس از خروج تامپون، تنفس ممکن است صدادار و مشکل باشد که به‌تدریج بهبود می‌یابد.
• در صورت احتقان، تا حداکثر ۷ روز از قطره فنیل‌افرین (۴ قطره در هر بینی، صبح و شب) استفاده کنید.
• روزانه ۲ بار داخل سوراخ‌های بینی را با گوش‌پاک‌کن آغشته به پماد ویتامین A چرب کنید.
• اگر یک یا هر دو سوراخ بینی به دلیل ورم مسدود بود، جای نگرانی نیست و نیازی به ادامه شستشو نیست.
• در صورت خونی شدن پانسمان جلوی بینی، آن را با گاز (استریل یا غیراستریل) و چسب ضدحساسیت M3 تعویض کنید.

عطسه، آب‌ریزش و کبودی

• عطسه و آب‌ریزش بینی شایع است و اغلب نشانه سرماخوردگی نیست.
• هنگام عطسه، دهان خود را باز نگه دارید تا به بینی فشار وارد نشود.
• در صورت مزاحمت عطسه، می‌توانید از قرص آنتی‌هیستامین–دکونژستان (یک قرص هر ۱۲ ساعت) استفاده کنید.
• تورم و کبودی اطراف چشم‌ها از چند ساعت پس از عمل شروع شده و در روزهای دوم و سوم به اوج می‌رسد، سپس کاهش می‌یابد.
• کبودی و ورم ممکن است نامتقارن باشد که خودبه‌خود برطرف می‌شود.

مراقبت از گچ (اسپلینت) و بخیه‌ها

• استفاده از عینک روی گچ بینی تا روز هشتم بلامانع است؛ از روز هشتم به بعد درباره استفاده از عینک با پزشک مشورت کنید.
• استفاده از لنزهای تماسی از روز چهارم مجاز است.
• در صورت داشتن بخیه در پره‌های بینی، از روز پنجم می‌توانید لخته‌های خون را با پنبه آغشته به الکل به‌آرامی پاک کنید.
• گچ بینی تحت هیچ شرایطی نباید خیس شود؛ برای استحمام، بدن و موها را جداگانه بشویید.
• گچ بینی معمولاً ۵ تا ۹ روز پس از عمل در مطب برداشته می‌شود. یک ساعت قبل از مراجعه، استحمام کامل (شامل خیس کردن گچ) انجام دهید تا گچ به‌راحتی جدا شود.
• در صورت شل شدن گچ (به‌ویژه در پوست‌های چرب)، مراتب را به پزشک یا دستیار اطلاع دهید.
• اگر غضروف‌های اضافی تیغه بینی به شما تحویل داده شده، آن‌ها را دور از نور و گرما نگهداری کنید.

توصیه‌های تکمیلی

• خندیدن یا صحبت کردن زیاد ضرری ندارد.
• استفاده از پمادهای ترمیمی (Cicalfate، رژودرم یا استراتامد) روی بخیه‌های پره‌ها مؤثر است.
• بخیه‌های داخل بینی از نوع جذبی هستند و به‌تدریج خارج می‌شوند.
• در بیماران با پوست ضخیم، از مصرف گرمی‌جات (عسل، خرما، گردو، شیره، شیرینی‌جات) تا حد امکان پرهیز کنید.
• بروز جوش‌های اطراف بینی و صورت تا حدی طبیعی است؛ در صورت شدت، به پزشک اطلاع دهید.
• در بیماران با پوست ضخیم، حداقل ۶ ماه از آفتاب‌گرفتن یا سولاریوم پرهیز کنید.

توصیه‌های روانی: نظرات دیگران و آینه‌بازی

درباره نظرات دوستان و اقوام

متأسفانه بسیاری از بیماران بلافاصله پس از جراحی (حتی با وجود گچ) با نظرات متفاوت و بعضاً مغرضانه دوستان و اقوام مواجه می‌شوند که باعث کاهش اعتماد به‌نفس و اضطراب می‌شود. به خاطر داشته باشید:

• دیدگاه‌های زیبایی‌شناسی افراد مختلف است؛ امکان رضایت همه وجود ندارد.
• بهترین افراد برای اظهارنظر، پدر، مادر، خواهر، برادر و همسر هستند.
• نتیجه نهایی جراحی فقط پس از ۶ ماه تا یک سال قابل ارزیابی است.

درباره آینه‌بازی پس از عمل

بسیاری از بیماران تنها چند ساعت پس از جراحی یا بلافاصله پس از برداشتن گچ، مدام در آینه به بینی خود نگاه می‌کنند. این کار به دلیل تورم موجود، نتیجه‌ای جز استرس، اضطراب و گاهی افسردگی ندارد. لطفاً صبور باشید و به یاد داشته باشید که شکل نهایی بینی نیازمند کاهش کامل تورم است که ماه‌ها زمان می‌برد.

نکته نهایی: مطالب فوق بر اساس سال‌ها تجربه دکتر هادی آمالی در زمینه جراحی زیبایی بینی تهیه شده است. رعایت دقیق این نکات، دوره نقاهت راحت‌تری را برای شما به ارمغان خواهد آورد.